globlepoliticle

 2024 දෙසැම්බර් 29 වන දින, දකුණු කොරියාවේ මුආන් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළට ගොඩබැසීමට උත්සාහ කළ මගීන් 181 දෙනෙකු රැගත් ජේජු ගුවන් සේවයට අයත් බෝයිං 737-800 වර්ගයේ ගුවන් යානයක් අනතුරට ලක්විය.  අනතුර සිදුවූයේ, යානය ගුවන් පථයට ගොඩබැසීමේ දෙවන උත්සාහයේදී රෝද ක්‍රියා විරහිත වීමෙන්, ගුවන් පථයේ ලිස්සා ගොස් පෙරළීම හේතුවෙන්ය.  මෙම අනතුරෙන් මගීන් 179 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව, කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයින් දෙදෙනෙකු පමණක් බරපතල තුවාල ලබා දිවි බේරා ගත් බව වාර්තා වේ.  අනතුරෙන් පසු, ගුවන් තොටුපොළ ගිනි නිවන භටයින් 32ක් සහ ගිනි නිවන ට්‍රක් රථ 32ක් යොදවා ගින්න මැඩ පැවැත්වීමට කටයුතු කළහ.  මෙම අනතුරෙන් පසු, දකුණු කොරියානු වැඩ බලන ජනාධිපති චෝයි සංග් මොක් ගුවන්තොටුපොළට පැමිණ සිද්ධිය පිළිබඳ විමර්ශන ආරම්භ කළේය.  මෙම අනතුර, දකුණු කොරියාවේ ගුවන් ආරක්ෂාව පිළිබඳ ප්‍රශ්න සහගත කරමින්, ගුවන් නියමුවන්ගේ පුහුණුව, ගුවන් යානා නඩත්තු කිරීම, සහ ගුවන් තොටුපොළ ආරක්ෂාව පිළිබඳ විමර්ශන ආරම්භ කිරීමට බලධාරීන් ප්‍රවේශම් වී ඇත. මෙම අනතුර, දකුණු කොරියාවේ ගුවන් ආරක්ෂාව පිළිබඳ ප්‍රශ්න සහගත කරමින්, ගුවන් නියමුවන්ගේ පුහ...

 ආචාර්ය මන්මෝහන් සිං මහතා ඉන්දියාවේ 13 වන අග්‍රාමාත්‍යවරයා ලෙස 2004 සිට 2014 දක්වා කටයුතු කළේය. ඔහු 1932 සැප්තැම්බර් 26 වැනිදා වත්මන් පාකිස්තානයේ පන්ජාබ් ප්‍රාන්තයේ උපත ලබා ඇත. අධ්‍යාපනයෙන් විශිෂ්ට දස්කම් දැක් වූ සිං මහතා, පන්ජාබ් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් උපාධිය ලබාගෙන, එංගලන්තයේ කේම්බ්‍රිජ් සහ ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලවලදී අධ්‍යාපනය ලබා ඇත.  ආචාර්ය සිං මහතා ඉන්දියාවේ ප්‍රධාන ආර්ථික විශේෂඥයෙකු ලෙස කීර්තියක් ලබා ඇති අතර, 1991 දී මුදල් අමාත්‍යවරයා ලෙස පත්වී, රටේ ආර්ථික පුනරුදයට මහඟු දායකත්වයක් ලබා දී ඇත. ඔහුගේ ප්‍රතිසංස්කරණ මඟින් ඉන්දියාව ලිබරල් ආර්ථිකයකට පත් කළේය.  අග්‍රාමාත්‍ය ධූරයේදී, ආචාර්ය සිං මහතාගේ ප්‍රධාන ජයග්‍රහණයක් වන්නේ එක්සත් ජනපදය සමඟ න්‍යෂ්ටික ගිවිසුමක් අත්සන් කිරීමයි. එමගින් ඉන්දියාව න්‍යෂ්ටික හුදකලාකමෙන් මුදා හැරීමට ඔහු සමත් විය.  2024 දෙසැම්බර් 26 වැනිදා, 92 වැනි වියේ පසුවූ ආචාර්ය මන්මෝහන් සිං මහතා නවදිල්ලියේ රෝහලකදී අභාවප්‍රාප්ත විය. ඔහුගේ අභාවය ඉන්දියාවට විශාල පාඩුවක් ලෙස සැලකේ.  ආචාර්ය සිං මහතාගේ නිහතමානී බව, බුද්ධිය සහ රාජ්‍ය සේවය සඳහා කැපවීම අනාගත පර...

 2024 ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරණය නොවැම්බර් 5 වන දින පැවැත්වුණ අතර, රිපබ්ලිකන් පක්ෂයේ හිටපු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ජයග්‍රහණය කළේය.  මෙම මැතිවරණයේදී, ඡන්ද විද්‍යාල 538 කින් 270 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් දිනා ගැනීම ජයග්‍රහණය සඳහා අවශ්‍ය වේ. ට්‍රම්ප් ඡන්ද විද්‍යාල 230 ක ජයග්‍රහණය කර ඇති අතර, ඔහුගේ ප්‍රතිවාදිනිය වූ ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂ අපේක්ෂිකා කමලා හැරිස් ඡන්ද විද්‍යාල 187 ක් දිනාගෙන ඇත.  මැතිවරණයට පෙර, ඡන්ද දායකයන් මිලියන 75 කට ආසන්න පිරිසක් පෙර ඡන්ද ප්‍රකාශ කිරීමේ අවස්ථාව භාවිතා කර තිබුණි.  මෙම මැතිවරණයේදී ඡන්දය භාවිත කිරීමට සුදුසුකම් ලබා තිබුණේ මිලියන 186.5 ක පිරිසකටයි.  මැතිවරණ ප්‍රචාරණ කටයුතු අතරතුර, ට්‍රම්ප්ගේ ප්‍රචාරණයට බිලියනපති ව්‍යාපාරික ඉලෝන් මස්ක් ඇතුළු පිරිසක් සහය දැක්වූ අතර, කමලා හැරිස්ගේ ප්‍රචාරණයට බියොන්සේ, ටේලර් ස්විෆ්ට්, ජෙනිෆර් ලෝපේස් වැනි ප්‍රසිද්ධ තරු සහභාගී විය.  මැතිවරණ ප්‍රතිඵල අනුව, ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් 56,524,387 ක් ඡන්ද ලබා ඇති අතර, කමලා හැරිස් 51,387,902 ක් ඡන්ද ලබා ඇත.  2024 ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරණය, ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ දෙවන වර ජනාධිපති ධූරයට පත්...

 නයිජීරියානු දේශපාලන අර්බුදය නයිජීරියාව, අඩුමැටි ජාතික ගොඩනැගුමකින් යුතු, වඩාත් ජනගහණය සහිත අප්‍රිකානු රටකි. එරට දේශපාලන අර්බුදය තේරුම්ගැනීමට, එහි ඉතිහාසය, සංස්කෘතික විවිධත්වය, ආර්ථික හා ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාගත ආකාරය වැනි කරුණු සලකා බලන්නට තිබේ. මෙය බහුතරයක් ආගම්, ජනගහණාංග, සහ ආර්ථික ප්‍රතිවාද මගින් පවත්වාගෙන යනු ලැබූ ප‍්‍රමාදයකි. 1. ඉතිහාසය හා අධිරාජ්‍යවාදී බලපෑම් නයිජීරියාවේ දේශපාලන අර්බුදය බ්‍රිතාන්‍ය ආධිපත්‍ය සමයේ සිට ආරම්භ විය. 1960දී නිදහස ලැබීමෙන් පසු, එරට යථාර්ථයෙන් දේශපාලන සහ ආර්ථික අභියෝග වලට මුහුණ දුන්නා. අධිරාජ්‍යවාදීන් මගින් ජනතා අයිතිවාසිකම් කපාකැවීම සහ ජනගහණාංග වලට අනුව බලය ප්‍රතිපාදනය නොකිරීම, වර්තමාන අර්බුදය සඳහා මූලික පාදකයක් විය. 2. ජනගහණ විවිධත්වය සහ ආගම් ප‍්‍රතිවාද නයිජීරියාවේ ජනගහණය විවිධ සාම්ප්‍රදායික කුලීන් හා ආගම් සමූහයන්ගෙන් සමන්විතය. උතුරේ මුස්ලිම් (හවුසා සහ ෆුලානි), දකුණේ ක්‍රිස්තියානුවන් (යෝරූබා සහ ඉග්බෝ) අතර පවතින ආගම් සහ ජාතික විවිධත්වය දේශපාලන අස්ථිරතාවයට මුල් වෙයි.  මෙම විවිධත්වය නිසා බලය බෙදීමේදී සාධාරණය නොපැවැත්ම, ආරවුල් ඇතිකරයි. 3. කොරප්ෂන් ...

 රුසියානු-යුක්රේන ගැටුම පිළිබඳ විස්තර රුසියානු-යුක්රේන ගැටුම 2014 වසරේ ක්‍රිමියාව අධිරාජ්‍යය වශයෙන් රුසියාව විසින් අත්පත් කර ගැනීමෙන් ආරම්භ වූ සංකීර්ණ ආරක්ෂක, දේශපාලන, සහ භූමධ්‍යය ගැටුමකි. මෙය ලෝක රටවල් අතර විශාල ආරවුල් ගෙන එන්නට හේතුවක් වී ඇති අතර, 2022 දී මෙය ආගමනික අයුරින් සන්නද්ධ සටනක ප්‍රමාණයට වර්ධනය වී තිබේ. මෙම ගැටුම ආරම්භ වූයේ යුක්රේනයේ මයිඩන් විප්ලවයෙන් පසු යුක්රේනය යුරෝපා සංගමය හා සමීපව සම්බන්ධ වීමට අරමුණ ගත්තේය. රුසියාව එයට විරෝධය පළ කළ අතර, ක්‍රිමියාව අත්පත් කර ගැනීම හා යුක්රේනාවේ නැගෙනහිර ප්‍රදේශවල වර්ධනය වූ වෙන්කිරීමේ ක්‍රියා මාලාවන් මෙයට එක්විය. ප්‍රධාන සිද්ධීන්: 1. ක්‍රිමියාවේ අත්පත් කිරීම (2014): රුසියාව, යුක්රේනයේ ක්‍රිමියාව ප්‍රදේශය අධිකාරීව අත්පත් කරගැනීමේදී, පරිණාමයක් වූ ජනමත විචාරණයක් පැවැත්විණි. ඒ, ජාත්‍යන්තර නීති වලට අනුකූල නොවූ ලෙසට බොහෝ රටවල් විසින් සලකා බැලීය. 2. නැගෙනහිර යුක්රේනයේ වෙන්කිරීමේ සංවර්ධනය: ඩොනෙට්ස්ක් හා ලුහන්ස්ක් ප්‍රදේශවල වෙන්කිරීමේ සටන්, රුසියාවේ ආධාරය ඇති විමැසීම් මධ්‍යයේ වර්ධනය විය. 3. 2022 පූ...