රුසියානු යුක්රේන ගැටළුව.

 රුසියානු-යුක්රේන ගැටුම පිළිබඳ විස්තර

රුසියානු-යුක්රේන ගැටුම 2014 වසරේ ක්‍රිමියාව අධිරාජ්‍යය වශයෙන් රුසියාව විසින් අත්පත් කර ගැනීමෙන් ආරම්භ වූ සංකීර්ණ ආරක්ෂක, දේශපාලන, සහ භූමධ්‍යය ගැටුමකි. මෙය ලෝක රටවල් අතර විශාල ආරවුල් ගෙන එන්නට හේතුවක් වී ඇති අතර, 2022 දී මෙය ආගමනික අයුරින් සන්නද්ධ සටනක ප්‍රමාණයට වර්ධනය වී තිබේ.

මෙම ගැටුම ආරම්භ වූයේ යුක්රේනයේ මයිඩන් විප්ලවයෙන් පසු යුක්රේනය යුරෝපා සංගමය හා සමීපව සම්බන්ධ වීමට අරමුණ ගත්තේය. රුසියාව එයට විරෝධය පළ කළ අතර, ක්‍රිමියාව අත්පත් කර ගැනීම හා යුක්රේනාවේ නැගෙනහිර ප්‍රදේශවල වර්ධනය වූ වෙන්කිරීමේ ක්‍රියා මාලාවන් මෙයට එක්විය.

ප්‍රධාන සිද්ධීන්:

1. ක්‍රිමියාවේ අත්පත් කිරීම (2014): රුසියාව, යුක්රේනයේ ක්‍රිමියාව ප්‍රදේශය අධිකාරීව අත්පත් කරගැනීමේදී, පරිණාමයක් වූ ජනමත විචාරණයක් පැවැත්විණි. ඒ, ජාත්‍යන්තර නීති වලට අනුකූල නොවූ ලෙසට බොහෝ රටවල් විසින් සලකා බැලීය.

2. නැගෙනහිර යුක්රේනයේ වෙන්කිරීමේ සංවර්ධනය: ඩොනෙට්ස්ක් හා ලුහන්ස්ක් ප්‍රදේශවල වෙන්කිරීමේ සටන්, රුසියාවේ ආධාරය ඇති විමැසීම් මධ්‍යයේ වර්ධනය විය.

3. 2022 පූර්ණ ආක‍්‍රමණය:

රුසියාව, 2022 පෙබරවාරි මාසයේදී යුක්රේනයේ ව්‍යාප්ත ආක්‍රමණයක් ආරම්භ කළේය. මෙම ආක්‍රමණය ජාත්‍යන්තර විරෝධතා ඇති කළ අතර, ලෝක ආර්ථිකය හා භූමධ්‍යම සාමය තුළ දැඩි බලපෑමක් ඇති කර ඇත.

බලපෑම:

මානවීය: ලක්ෂ ගණනක පවුල් ත්‍රස්තවාදී හා යුධ අතුරුදහන්වී පලා යාමට පෙරළිවී ඇත.

ආර්ථික:

යුරෝපා එක්සත් ජනපදය මෙන්ම ලෝකයම ඉන්ධන සහ ආහාර සම්පාදන අර්බුදවලට මුහුණ දී ඇත.

භූමධ්‍යම සාමය:

නව සන්නද්ධ සංවිධාන සහ සන්ධාන බිහිවීම, මිය ගිය සන්නිවේදනය, සහ ලෝක ප්‍රභූ බලවතුන්ගේ විචල්‍යභාවය මේ සටනින් මතුවී ඇත.

යුක්රේනයේ ජනතාවගේ ආරක්ෂාව හා රාජ්‍ය සම්ප්‍රභුත්වය පිළිබඳ සටන, රුසියානු ආරක්ෂක උවමනාවන් සහ බලධාරී ක්‍රියාකාරකම් අතර දැඩි මෙන්ම මාර්ගගත ගැටුමක් වී ඇත.